Communicatie met kinderen – Waarom doen onze kinderen niet gewoon wat we hen zeggen?

Hoeveel boeken zouden er intussen niet geschreven zijn over ‘praten met je kind’? 1000? 5000? Google het maar eens. Een erg populair onderwerp, blijkt. Ook heel veel tips te vinden. Maar toch … We praten als ouder zo veel met ons kind. En dan vragen we ons af hoe het komt dat ze ons niet lijken te horen. Waarom is praten met kinderen zo moeilijk? Waarom werken al die mooie tips vaak niet? De ervaring leert ons dat ouders heel vaak praten zonder te begrijpen hoe hun kinderen hun boodschap ontvangen. We gaan er heel snel van uit dat onze kinderen ons begrijpen. En dan stellen we ons ironisch genoeg de vraag: Maar waarom doen ze toch niet gewoon wat ik zeg?

Heel belangrijk om te weten is dat onze communicatie met onze kinderen voor slechts 7% uit woorden bestaat, en dus maar liefst voor 93% uit non-verbale signalen, zoals je handen, ogen, lichaamshouding en zelfs benen en voeten! Veel non-verbale signalen geven we onbewust: hoe verder een lichaamsdeel van onze hersenen verwijderd is (denk aan je voeten), hoe minder we ons bewust zijn van wat we ermee doen. Én: non-verbale communicatie is altijd eerlijk. Je lichaamstaal weerspiegelt uiterlijk hoe je je innerlijk voelt. Je lichaamstaal zet je woorden kracht bij of zwakt ze net heel erg af.

Heel belangrijk om te weten is dat onze communicatie met onze kinderen voor slechts 7% uit woorden bestaat, en dus maar liefst voor 93% uit non-verbale signalen!

Die non-verbale signalen zijn de reden dat veel ‘praten met je kind’-tips niet werken. De inhoud van onze boodschap (woorden) stemt vaak niet overeen met de verpakking (lichaamstaal). Een bewuste houding t.o.v. onszelf is daarom onontbeerlijk: Maak ik oogcontact? Hoe is mijn mimiek? Sta ik niet te ver van mijn kind af of net te dicht in zijn persoonlijke ruimte? Heb ik mijn armen niet gekruist? Bevind ik me op zijn hoogte? Etc… Daarnaast dienen we ook alert te zijn voor de lichaamstaal van ons kind: waarnemen hoe het kind zich gedraagt, dit (correct) interpreteren en onze reactie erop afstemmen. Zo leidt spiegelen bijvoorbeeld tot een gevoel van vertrouwen en geruststelling in de interactie. Neem bijvoorbeeld de moeder boven het wiegje: Zij zal onbewust de gelaatsuitdrukking van haar baby’tje imiteren en benoemen (spiegelen). Hierdoor leert het kind dat zijn belevingswereld geduid kan worden en groeit zijn vertrouwen in de relatie. Naarmate kinderen ouder worden en een woordenschat ontwikkelen, zijn we geneigd onze communicatie voornamelijk via dit talige kanaal te laten verlopen. Zo verliezen we onze touch met waar het ooit allemaal mee begon: mekaar begrijpen zonder woorden.

Binnen ouderbegeleidingen merk ik vaak een gevoel van opluchting wanneer ik ouders mijn versie van de principes van emotionele intelligentie uitleg. Alsof ze dan eindelijk begrijpen wat er nodig is – en wat er tot dan toe schortte – in hun communicatie met hun kind. Alles vertrekt vanuit erkenning van het onderliggende gevoel dat het gedrag van het kind bepaalt. Heel vaak zijn we in onze manier van communiceren geneigd deze stap van erkenning over te slaan, en onmiddellijk over te gaan naar de stap van het handelen: een oplossing zoeken voor het probleem, zorgen dat we verder kunnen. Stel: je kind valt met zijn fiets en moet huilen. Hoe vaak is onze onmiddellijk reactie niet: ‘Ach, kijk eens hier, een kusje en het is over; we gaan er een pleistertje opdoen; kijk, het bloedt al niet meer; etc.’. Onmiddellijk naar de oplossing. Je kind heeft deze oplossingen zeker ook nodig, maar eerst zou er iets anders moeten gebeuren: je zou jezelf moeten verplaatsen in je kind en benoemen wat je dan, in zijn plaats, voelt. ‘Maar wat doet dat pijn, seg; als ik zo gevallen was, zou ik ook zo hard moeten huilen; stomme fiets; vallen is echt niet leuk; etc.’ Op die manier heb je de beleving van je kind te pakken en voelt je kind dat je hem begrijpt. En die pleister is dan vaak helemaal niet meer nodig.

Alles vertrekt vanuit erkenning van het onderliggende gevoel dat het gedrag van het kind bepaalt.

Praten met je kind zal dus nooit makkelijk worden. Maar als je al ‘ns start met je kind trachten te begrijpen, zal je manier van communiceren veranderen en zeer vaak in goede zin. Wil je hier meer over weten of merk je dat je hierin ondersteuning nodig hebt, neem dan gerust contact met ons op.

© Sarah Mangelschots – 2021